|
|
Gebit van de kat
De hoektanden van een kat dienen niet alleen voor het grijpen van een prooidier, maar moeten ook als een statussymbool worden beschouwd. Als een kat blaast of gaapt, wil hij daarbij door zijn tanden te laten zien indruk maken op andere katten.
Vanaf het 3e jaar hebben veel katten al zware problemen met tanden en tandvlees.
Als ze 5 jaar zijn, kan er al tandsteen worden gevormd. Dit kan leiden tot ontstekingen.
Vooral katten waarvan de vacht veel rood bevat en dieren die uitsluitend blikvoer krijgen zijn gevoelig voor tandsteen.
Het verwijderen van tandsteen is zeer belangrijk (ook bij oudere katten). Twee keer per jaar laten nakijken verdient aanbeveling.
Geef je kat 3 brokken droog voer voor het slapen gaan. Door de kauwbeweging wordt het speeksel geactiveerd en heeft het harde voer een reinigend effect.
Af en toe een stukje vlees geven dat veel pezen bevat, kan ook helpen.
Voordat haar blijvende 30 tanden (16 in de bovenkaak en 14 in de onderkaak) de melktanden van een jong dier vervangen, trainen deze de krachtige hap. Hiervoor zoeken ze instinctief harde slachtoffers uit, die de kauwspieren krachtiger maken. Bovendien leren ze het juiste gebruik van slag- en bijttanden. Ze gebruiken voor het doden hun op dolken lijkende hoektanden (paars) en om te zagen de snijtanden (rood), die boven en beneden zijwaarts zitten.
Katten kunnen niet kauwen en daarom hebben de puntige voorkiezen 'valse kiezen' (blauw) en de alleenstaande 'echte' kiezen (groen) tot taak, het vlees in verteerbare brokken te snijden. De onderste 'echte' kiezen en het achterste paar 'valse' kiezen in de bovenkaak werken samen als een soort schaar; ze worden knipkiezen genoemd.
Het melkgebit van de kat bestaat uit 26 tanden (14 in de bovenkaak en 12 in de onderkaak).
Op de leeftijd van 3 maanden begint de kat met wisselen en kan duren tot ze 5 à 6 maanden zijn.
De leeftijd bepalen alleen aan de hand van de tanden is onbetrouwbaar, maar vaak de enige mogelijkheid.
Als je kat bijt, maak dan het geluid van een gewonde kat en trek daarna je hand weg. Slaan heeft een averechtse werking. Als de kat blijft bijten en je wilt het echt niet, probeer dan wat peper op je hand te doen. Meestal is het dan wel afgelopen.
Het bijten van een kat kan ook een liefdesverklaring zijn. Bevriende soortgenoten worden ook door pittige beetjes uitgedaagd om te spelen of om elkaar te wassen. Tijdens het wassen wordt ook vaak in de vacht gebeten. Als je niet reageert, is de lol er gauw af. Als je kat er toch mee door blijft gaan, kroel hem dan in de nek. Het bijten is dan direct afgelopen. Een speelgoedbeest wil ook wel eens helpen.
Ziektes van de mondholte
Katten kunnen niet aangeven dat ze last van de tanden hebben, tenzij je goed oplet. Hij kan gaan kwijlen of zich vaak gaan terugtrekken.
Tandsteen, afgebroken tanden, gaatjes, mondholteontstekingen en mondholtetumoren zijn de meest voorkomende problemen.
Het komt voor dat een kat al zeer lang last heeft van een probleem in de bek. Zorgvuldig onderzoek kan de meeste problemen oplossen.
Tandsteenwordt veroorzaakt door een opeenhoping van plaque die bacteriën bevat. De bacteriën nestelen zich tussen tand en tandvlees in het gebied van de wortel en veroorzaken daar ontstekingen doordat ze zuren afscheiden die het glazuur aantasten. Na enige tijd worden er mineralen afgezet en ontstaat het tandsteen. In het tandsteen ontstaan gemakkelijk holtes, waardin de bacteriën zich kunnen ophopen. Er komen dan nog meer zuren en stoffen vrij die de weefsels vernietigen. Als gevolg hiervan gaat het tandvlees ontsteken, gaan de kiezen loszitten en wordt in het ergste geval pus in het wortelkanaal gevormd. Als het zover is gekomen zal de kat een onaangename geur uit de bek verspreiden. Vanuit het tandsteen kunnen de bacterië zich verspreiden door het hele lichaam. Hierdoor neemt de weerstand van het dier af en zal hij ziek worden.
Als het tandsteen alleen aan de bovenkant wordt verwijderd, wordt het probleem zelf dus niet aangepakt. Een uitgebreide behandeling is eigenlijk noodzakelijk. Niet behandeld tandsteen leidt bij de kat veel vaker tot constante ontstekingen dan bij de mens. Als het eenmaal zover is, dan zal alleen trekken een uitkomst bieden. Uiteraard zal er dan ook aan de andere tanden aandacht moeten worden besteed. Goed overleg met de dierenarts is noodzakelijk en in deze gevallen is het zeer belangrijk dat voor en na de behandeling maatregelen worden genomen (zoals poetsen met speciale tandpasta) om te voorkomen dat de toestand van het gebit zal verslechteren. Het voer kan een belangrijke rol spelen in de bestrijding van tandsteen.
Ruim 30% van de katten leidt aan een erg pijnlijke ziekte. Hierbij komt de belangrijkste zenuw van de tand plotseling bloot te liggen. De harde omringende substantie van de tand is opgelost door bepaalde geactiveerde cellen. Deze ziekte is in het beginstadium eigenlijk alleen bij grondig onderzoek onder narcose te herkennen.
Afgebroken tanden met opening van de tandpulpa veroorzaken ook direct pijn. Bij het bijten of eten wordt soms veel kracht uitgeoefend door de tanden. Een tand kan afbreken als deze kracht te groot is. Als de gebroken tand niet op korte termijn met een speciale vulling wordt behandeld, dan sterft de zenuw binnen enkele dagen af. Hierna kan alleen een wortelbehandeling uitkomst bieden. Soms is een kroon noodzakelijk. Als dergelijke tanden niet worden behandeld, is de kans groot dat er een ontsteking ontstaat aan de punt van de tandwortel. Als dit proces zich uitbreid, zoekt de pus een weg naar buiten. Vaak wordt de ziekte pas op dat moment ontdekt. Een opening van de tandpulpa kan ook worden veroorzaakt door een vergevorderd stadium van cariës.
back
|